Hoofdrol voor Hongkong China heeft voor zijn ontwikkeling veel te danken aan Hongkong. Eind jaren zeventig waren het Hongkongse ondernemers die als eersten durfden te investeren in de communistische kolos. Anno 2015 is de kleine ‘speciale administratieve regio’ van China de wegbereider voor Chinese ondernemers en investeerders op de wereldmarkt.

Hele andere tijden waren het in 1965, het jaar dat de overheid van Hongkong een handelskantoor opende in Brussel. Hongkong was een Britse Kroonkolonie en in Europa werkten maar zes landen samen in wat toen nog de Europese Economische Gemeenschap (EEG) heette. Aan beide uiteinden van Eurazië werd een economische groeispurt ingezet.

Het Amerikaanse handelsembargo dat na het uitbreken van de Koreaanse Oorlog in 1950 tegen communistisch China was ingesteld, noodzaakte Hongkong tot verdere industrialisatie. Door het embargo verloor Hongkong zijn positie als overslaghaven en had het geen andere keuze dan zijn eigen fabrieken op te zetten. Uit Shanghai gevluchte textielfabrikanten namen daarbij het initiatief. De textiel- en confectie-industrie zou daardoor lange tijd de boventoon voeren.

Linda Lai. Foto: Hong Kong SAR Government

Linda Lai. Foto: Hong Kong SAR Government

Belangen exporteurs behartigen
‘De economie van Hongkong draaide in die tijd volledig op de export’, aldus de speciale vertegenwoordiger van Hongkong bij de Europese Unie, Linda Lai. ‘In Europa liepen onze exporteurs aan tegen een groot aantal handelsbelemmeringen, zoals textielquota en antidumpingmaatregelen. Daarom is dit kantoor opgezet. De belangrijkste taak was de belangen van onze exporteurs te behartigen, zodat ze in Europa zaken konden doen.’

2015: veel meer dan handelskantoor
Vijftig jaar later is het takenpakket van het Hong Kong Economic and Trade Office aanzienlijk uitgebreid. Linda Lai: ‘Als vertegenwoordiger van Hongkong in Europa onderhouden wij de bilaterale relaties met 32 landen. We zijn niet meer alleen gefocust op handelsbetrekkingen. Samenwerking op het gebied van onderwijs, wetenschap, cultuur en sport is ook heel belangrijk. De rechtenfaculteit van de Universiteit van Amsterdam heeft bijvoorbeeld in 2014 een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de City University of Hong Kong.’

Meest vrije economie
Linda Lai en haar medewerkers spannen zich ook nog steeds in om investeringen binnen te halen en handel te bevorderen. De voordelen om in Hongkong een bedrijf op te zetten, zijn voor haar evident: rechtszekerheid, onafhankelijke rechtspraak, vrij van corruptie, eenvoudig belastingsysteem met lage tarieven, goede verbindingen en vrijheid van meningsuiting. ‘In 2015 is Hongkong opnieuw uitgeroepen tot de meest vrije economie in de wereld. Die toppositie bekleden we vanaf 1995 toen de lijst voor het eerst werd opgesteld. Het toont aan dat Hongkong een uitstekend business-klimaat heeft’, vat Linda Lai samen.

China’s commerciële en financiële dienstverlener
Evenals Nederland heeft Hongkong zich ontwikkeld tot een diensteneconomie. Het Open Deur-beleid dat de Chinese leider Deng Xiaoping eind 1978 aankondigde, heeft daarbij een grote rol gespeeld. China opende zijn grenzen voor handel en investeringen. Ondernemers uit Hongkong waren er als de kippen bij om de productie te verplaatsen naar de aangrenzende provincie Guangdong in Zuidoost-China waar goedkope arbeidskrachten in overvloed aanwezig waren. Hongkong nam zijn traditionele rol als China’s commerciële en financiële dienstverlener weer op zich.

Kenniseconomie Hongkong
‘Handel is nog steeds het fundament van onze economie’, benadrukt Linda Lai. ‘De economische structuur van Hongkong is na de hereniging met China in 1997 wel sterk veranderd. De servicesector heeft een enorm snelle groei doorgemaakt. Onder andere door de voortgaande economische en financiële integratie van Hongkong en China. Dienstverlening draagt nu voor meer dan 90 procent bij aan Hongkongs’ bruto binnenlands product. Belangrijk bij deze ontwikkeling is de verschuiving naar diensten met een hogere toegevoegde waarde die van Hongkong een kenniseconomie maken.’

Containerhaven van Hongkong

Containerhaven van Hongkong. Foto: Hong Kong SAR Government

Hulp bij internationalisering Chinese munt
Linda Lai schetst hoe de relatie tussen Hongkong en China in de afgelopen 35 jaar veranderde: ‘Eind jaren zeventig produceerden wij in China voor de wereldmarkt. Twintig jaar later produceerden wij daar voor de Chinese markt. Nu ondersteunen wij China bij de wereldwijde export van zijn producten en bij zijn buitenlandse investeringen. Bovendien helpen wij bij de internationalisering van de Chinese munt, de Renminbi. Hongkong werkt in die zin als een super-verbinder tussen China en de rest van de wereld.’

Samenwerking effectenbeurs Shanghai
Een nieuwe stap is de uitbreiding van de effectenhandel met de lancering van de Shanghai – Hong Kong Stock Connect. Met deze overeenkomst kunnen investeerders wereldwijd voor het eerst direct handelen in aandelen die zijn genoteerd op de beurs in Shanghai. Ze plaatsen hun orders via de beurs van Hongkong. Bovendien krijgt een aantal Chinese investeerders toegang tot de Hongkongse beurs. Het is de bedoeling later dezelfde overeenkomst te sluiten met de beurs van Shenzhen. ‘Door de overeenkomst ontstaat weer een heel nieuw werkgebied voor de servicesector’, zegt Linda Lai.

Nederlandse hulp bij afvalverwerking
Nederland en Hongkong werken op verschillende gebieden intensief samen. Afvalmanagement en milieubescherming zijn op het ogenblik belangrijke onderwerpen voor Hongkong. ‘Het gaat daarbij om samenwerking bij zaken als beleid, management, wet- en regelgeving en ook om materialen recycling en technologieën op het gebied van waterzuivering en afvalverwerking’, aldus Linda Lai. Overigens is sinds 2013 de grootste afvalverwerker van Nederland, AVR, in handen van Cheung Kong Infrastructure (CKI), een bedrijf van de Hongkongse miljardair Li Ka-shing.