Metaalrecycling Huiskes Metaal sloot na 10 jaar zijn Chinese werf in Ningbo. Vooral door steeds hogere arbeidskosten, de voorkeursbehandeling van Chinese bedrijven en het uitblijven van beloofde fiscale voordelen. ‘China maakt het buitenlandse bedrijven steeds moeilijker’, verklaart directeur Bertus Huiskes zijn beslissing.

Een samenloop van omstandigheden bracht metaalrecyclebedrijf Huiskes Metaal uit Waalwijk in 2003 in China. Een Chinese student deed als stage-opdracht voor het bedrijf onderzoek naar recycle-mogelijkheden in China. China stond sinds kort toe dat buitenlanders voor 100 procent eigenaar waren van bedrijven. En er werden industrieparken ingericht, met per park bedrijven uit één bepaalde sector. In het geval van Huiskes Metaal een zogeheten recyclingpark in de havenstad Ningbo, 300 km ten zuiden van Shanghai.

Bertus Huiskes. Foto: ChinaCom

Bertus Huiskes. Foto: ChinaCom

Chinese dochter logische stap
Huiskes: ‘Er verdween steeds meer industrie uit Nederland. Als recyclingbedrijf zochten wij de verwerkende industrie op, eerst in Italië en later ook in China. Na toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie (2001) was ook de handel met China sterk in opkomst. Voor ons was het een logische stap een Chinees dochterbedrijf op te zetten, ook om de concurrentie voor te blijven.’ Het werd Ningbo Sino-European Recycling Resources. Op de werf daar werden de materialen van elektromotoren, transformatoren en andere producten handmatig gescheiden. Belangrijke voordelen van China waren in de eerste jaren, volgens Huiskes, de lage lonen en de markt voor deze zogenoemde secundaire grondstoffen.

Duivelse combinatie van veranderingen
Huiskes spreekt in de verleden tijd. Eind 2014 zag hij zich genoodzaakt de Chinese werf te sluiten. ‘De arbeidskosten in China worden te hoog. Met de hand scheiden van materialen geeft je geen voorsprong meer op je concurrenten’, noemt Huiskes als belangrijkste oorzaak.  Maar op de achtergrond speelt meer. Het is de duivelse combinatie van veranderingen op de markt voor secundaire grondstoffen en de verslechtering van het ondernemersklimaat in China voor buitenlanders.

Olympische Spelen 2008
In de woorden van Huiskes: ‘Het begon in 2008 met de Olympische Spelen in Beijing. De lucht moest schoner voor de sporters. Daarom werd in augustus het vervoer van grondstoffen verboden en moesten fabrieken hun productie staken. Vanaf 1 september kwam een enorme hoeveelheid grondstoffen, inclusief metalen, op de markt. Tegen bodemprijzen, want bedrijven hadden een groot gebrek aan liquiditeit. Toen eind september de bank Lehman Brothers omviel en de wereld in de financiële crisis stortte, was in onze branche het drama compleet.’

Handmatig scheiden van materialen op de werf in Ningbo. Foto: Huiskes Metaal

Handmatig scheiden van materialen op de werf in Ningbo. Foto: Huiskes Metaal

Investeerders als toeristen behandeld
Zeker nadat de World Expo 2010 in Shanghai het prestige van China verder had opgevijzeld, verslechterde het ondernemersklimaat zienderogen, stelt Huiskes. ‘Buitenlandse investeerders worden behandeld als toeristen. Om een visum te krijgen moet je een uitnodiging van je eigen bedrijf overleggen, een retourticket en een hotelreservering. Dat werkt op zijn zachts gezegd niet uitnodigend.’

Geen gelijk speelveld
Dat China in wezen geen gelijk speelveld kent, speelt ook een rol. ‘Wetgeving en regels zijn voor alle bedrijven weliswaar gelijk, maar bij de handhaving van de regels wordt bij Chinese bedrijven vaak van alles door de vingers gezien. De controle op buitenlandse bedrijven is veel strenger en de opgelegde boetes bij overtredingen zijn veel hoger dan voor Chinese bedrijven. Dat speelt bij milieu-vereisten, arbeidsomstandigheden en veiligheid, maar ook op het gebied van belastingen en bedrijfsadministratie’, aldus Huiskes.

Eind 2014 gesloten werf van Huiskes Metaal in Ningbo. Foto: Huiskes Metaal

Eind 2014 gesloten werf van Huiskes Metaal in Ningbo. Foto: Huiskes Metaal

Bed op kantoor voor 50-plussers
De grootste onvrede van Huiskes geldt de arbeidskosten die de pan uitrijzen. En in het verlengde daarvan de onterechte verantwoordelijkheden die op de schouders van de werkgevers worden gestapeld. Huiskes: ‘Voor elk wissewasje moet je vrij geven, ook voor een simpele verkoudheid. Kantoorpersoneel moet je voorzien van een warme maaltijd. Bovendien moet je voor elke 50-plusser onder het kantoorpersoneel een bed hebben staan, want die heeft onder werktijd recht op 2 uur rust. Als baas kun je een medewerker op kantoor niet vragen wat hij op een dag heeft gepresteerd, want dan lijdt hij gezichtsverlies tegenover zijn collega’s. Al met al strookt het helemaal niet met de westerse ondernemersmentaliteit.’

Financieel verlies, bedrijf sterker
Op de vraag of ondernemen in China de moeite waard is geweest, kan Huiskes geen eenduidig antwoord geven. ‘Financieel gesproken, had ik het niet moeten doen. Ik heb er meer geld aan verloren, dan aan gewonnen. Maar Huiskes Metaal is als bedrijf wel sterker uit de strijd gekomen. We zijn nu internationaler, hebben meer kennis van zaken en zijn weerbaarder. Door onze nek uit te steken hebben we bovendien in de beginjaren een groeispurt gemaakt die we anders hadden gemist. Je kunt de wind niet mee krijgen, als je niet buiten komt’, besluit zeil-enthousiast Huiskes.